ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
309
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
بندگان نازل فرموده است . چون در دلها أنوار علوم قرآن استقرار مىيابد ، چنان كه آب فرود آمده از آسمان در پهنهء وادى مستقر مىشود وچنان كه هر سرزمينى از آب باران به اندازهء لياقت وبه اندازهء سعة يافتن خود دريافت مىدارد . همچنين هر دلى به اندازهء آمادگى ، طهارت ، خبث ، قوّت فهم وبينايى ، أنواع علم قرآن را دريافت مىكند . توضيح كامل تشبيه آيهء مباركه در تفاسير به تفصيل آمده است . اما تشبيه امر اوّل ( عالم امر ) به باد وزنده براي اين است كه چون ايجاد امر اوّل متوقّف بر زمان نبوده ودفعتاً حاصل شده است شبيهترين جسم ، در سرعت ونفوذ به باد وزنده است ، زيرا باد سريعترين جسم متحرّك مىباشد وبراي همين امام ( ع ) باد وزنده را به صفت عصف تأكيد آورده است تا سرعت كامل را تقرير كند . خداوند مىفرمايد : امر ما واحد است ، مانند چشم بهم زدن . وباز بادوزان را به صفت زعزع وقصف توصيف فرموده براي بيان نيرومندى باد وشدّت وزندگى آن . منظور از اين عبارت كه فرمود : باد را امر كرد كه آب را روى هم برگرداند وبا شدّت بر آن مسلط شود ، اين است كه چون امر اوّل را به صورت باد تشبيه كرده است ، پس رواست كه گفته شود « به آن دستور داد » ومنظور از امر ، نسبت دادن آن به ذات خداوند تعالى است . البتة نسبتي كه خرد ضعيف ما مىتواند آن را ايجاد كند . منظور از كلمات « ردّ » و « شدّ » در خطبه منظم بودن امر خداوند سبحان بر طبق حكمتش مىباشد . به اين شرح كه كمالات افاضه شده از جانب خداوند براي هر موردى بر حسب شايستگى آن مورد است ومنع كمال از موردى كه داراى استحقاق دريافت آن كمال نباشد . مراد از محدود ساختن باد در عبارت خطبه احاطه داشتن فرمان خداوند سبحان بر كمال پذيرى اشيا است . كه هر كدام داراى حدّ معيّنى مىباشند ، وكلام امام ( ع ) كه فرمود : الهواء من تحتها فتيق ، اشاره به قبول فيض حق متعال از ناحية قابلهاست . ومقصود از اين جمله